ΔΕ ΛΕΣ ΚΟΥΒΕΝΤΑ

…κρατάς κρυμμένα μυστικά και ντοκουμέντα, ερμηνεύει η Σωτηρία Μπέλλου με ένα ανατριχιαστικό μέταλλο στη φωνή της. Κοφτό, όσο λιγότερο μελωδικό μπορούσε,  ένα μέταλλο που «φώναζε» πρόβλημα στις φωνητικές χορδές.

Η Σωτηρία Μπέλλου ήταν ανέκαθεν δυναμική, σκληρή σαν πέτρα και κοφτερή όσο κι η φωνή της. Από πολύ μικρή -αν και από εύπορη οικογένεια- δε συμβιβάστηκε. Έπαιζε με τα αγόρια στις αλάνες και διάβαζε ό,τι εφημερίδα υπήρχε στο σπίτι. Γρήγορα ήρθε σε ρήξη με την οικογένειά της, γνώρισε έναν άντρα κατά πολύ μεγαλύτερό της, τον Βαγγέλη Τριμούρα, και έφυγε μαζί του. Ο άντρας αυτός έπινε και τη χτυπούσε πολύ, όμως η Σωτηρία δε μπορούσε να ανεχτεί τέτοια μεταχείριση. Στη διάρκεια ενός ξυλοδαρμού, του έριξε βιτριόλι στο πρόσωπο και φυλακίστηκε.

544523_Untitled-51
Η Σωτηρία Μπέλλου στην κηδεία του Βασίλη Τσιτσάνη Πηγή: www.lifo.gr

Η ζωή της Σωτηρίας Μπέλλου μοιάζει σαν να βγήκε από τραγούδι που ερμηνεύει η ίδια. Ξύλο, πόνος και φτώχια, μα ένα γρέζι και μια φωνή που πάλευε να ακουστεί και τίποτα δε τη σταμάτησε. Στην Αθήνα  της κατοχής οργανώθηκε στο ΕΑΜ, φυλακίστηκε και βασανίστηκε τόσο κατά τη διάρκεια της κατοχής αλλά και του εμφυλίου. Τα φρονήματά της την ακολουθούσαν μια ζωή. Ξυλοκοπήθηκε από μία ομάδα αντρών ως «Βουλγάρα» σ’ ένα μαγαζί που τραγουδούσε το 1948, με τους μουσικούς της να μη σηκώνονται από τις καρέκλες τους να την υπερασπιστούν. Όπως είπε και η ίδια: «έξι άτομα με βαράγανε στο πάλκο αλλά αυτό που με πόνεσε πιο πολύ ήταν που δεν σηκώθηκε ένας άντρας να με υπερασπιστεί».

Συνεργάστηκε με τον Βασίλη Τσιτσάνη, με τον Γιάννη Παπαϊωάννου και τον Απόστολο Καλδάρα. Καταξιώθηκε ως «αρχόντισσα του ρεμπέτικου» γιατί η φωνή της ταίριαζε περισσότερο με τα μπουζούκια παρά με τα έγχορδα της ορχήστρας. Γι’ αυτό πολλοί ξαφνιάστηκαν όταν η «αρχόντισσα του ρεμπέτικου» άρχισε τις έντεχνες περιπλανήσεις. Συνεργάστηκε με τον Διονύση Σαββόπουλο («Ζεϊμπέκικο» το 1975), με τον Βασίλη Δημητρίου και με τον Ηλία Ανδριόπουλο.

Το πιο χαρακτηριστικό όμως ξεστράτισμα της Σωτηρίας Μπέλλου είναι αυτό που πραγματοποίησε το 1981 με τον Δήμο Μούτση, στον δίσκο «Φράγμα» με στίχους του Κώστα Τριπολίτη. Ο δίσκος έχει δέκα κομμάτια κι η Σωτηρία συμμετείχε στα τρία. Το κομμάτι όμως που έμεινε στην ιστορία είναι το ένα και μοναδικό «Δε λες Κουβέντα». Ένα δυναμικό ντουέτο που βάζει δίπλα πράγματα τα οποία δεν κάθονταν μαζί. Το βαρύ μέταλλο της Μπέλλου και την τρυφερή φωνή του Μούτση.

Στις πρόβες η Σωτηρία τραγούδησε μόνο τα κουπλέ. Το ρεφρέν δεν ταίριαζε στο ύφος της, γιατί ήταν μαλακό. Ο Μούτσης της απέκρυψε πως ανάμεσα στα κουπλέ υπάρχει ρεφρέν που θα ερμηνεύσει αυτός, κάτι το οποίο η Μπέλλου έμαθε μονάχα μετά την κυκλοφορία του δίσκου.

Η Μπέλλου πήγε σπίτι του Μούτση σε έξαλλη κατάσταση και του είπε πως θα ζητήσει να μην κυκλοφορήσει το τραγούδι. Μερικές ημέρες μετά, επέστρεψε με ένα μπουκέτο λουλούδια και τον ευχαρίστησε. Έτσι ήταν η Μπέλλου. Την τραβούσε μπροστά το συναίσθημα, πότε στα ψηλά και πότε στα χαμηλά.

Χωρίς τίτλο
Πηγή: www.lifo.gr

Δε λες κουβέντα… και πράγματι, μετά από κάποιο σημείο η Μπέλλου δε μπορούσε να αρθρώσει λέξη. Είχε διαγνωστεί από νωρίς ο καρκίνος του φάρυγγα, όμως αυτό δεν την εμπόδισε από το να βγάζει όλο αυτό το ακατέργαστο συναίσθημά της από τα τρίσβαθα της ψυχής της. Η πιο βαριά και στεντόρεια φωνή σιγά-σιγά εξαφανίστηκε. Οι φωνητικές χορδές της είχαν παίξει την τελευταία τους πενιά καιρό πριν. Συνεννοούνταν με μηνύματα σε πακέτα από τσιγάρα και νοήματα. Η γυναίκα που ερμήνευσε το «Δε λες Κουβέντα» κατάληξε να μην μπορεί να πει ούτε μία.

Η ζωή ήταν σκληρή για τη Σωτηρία Μπέλλου. Ο θάνατος ήταν σαν να την κορόιδευε ακόμη και στο τέλος της. Της πήρε την φωνή της, την βαριά και υπέροχη φωνή της. Την έκανε να φύγει χωρίς να πει ούτε μια κουβέντα. Όμως αυτή πάλευε μέχρι την τελευταία στιγμή. Ένα τραγούδι της να ακούσεις, θα καταλάβεις πως είναι μια γυναίκα που παίζει ζάρια με τον θάνατο, κι ας χάσει. Θα ξαναπαίξει δυο και τρεις φορές μέχρι να τον κερδίσει.

Η Σωτηρία Μπέλλου έφυγε το 1997. Όμως δεν είπε την τελευταία της κουβέντα. Αυτούς τους ανθρώπους θαυμάζω, τους σκληρούς, τους ακατέργαστους, τους αυθεντικούς. Αυτούς που κοιτάνε τον θάνατο στα μάτια και τον προσκαλούν. Τόσα χρόνια μετά, το «Δε λες Κουβέντα» κάνει τους ανθρώπους να ανατριχιάζουν. Χαρούλης, Βελεσιώτου, ακόμη και Μητροπάνος το ερμήνευσαν. Κανένας ωστόσο δεν πλησίασε αυτήν την ερμηνεία, που είχε μια γεύση θανάτου και ένα σθένος ανίκητο. Την μία και μοναδική ερμηνεία της Σωτηρίας Μπέλλου.

Αυτό είναι ο άνθρωπος· ένας φάρυγγας που κάποτε θα κλείσει παντοτινά. Όμως όσο είναι ανοιχτός, μπορεί να τραγουδήσει. Κι αυτά που θα πει μπορούν να μείνουν γαντζωμένα για πάντα στις ψυχές των συνανθρώπων του.

Κι όσο για το νόημα των στίχων, είναι τόσο δύσκολο να το πιάσεις, όσο κι η σιωπή. Η σιωπή εκείνη που αγκαλιάζει τα βλέμματα και τα βαπτίζει μ’ έναν πόθο ανείπωτο. Πόσες φορές έχουμε πει τα πιο βαθιά μας μυστικά, χωρίς να πούμε ούτε κουβέντα; Κι ας είναι αυτά καταδικασμένα να πεθάνουν στη σιωπή τους.

Περνούν οι νύχτες, 
τα δευτερόλεπτα βαριά
στους λεπτοδείκτες
ζητώντας κάτι
που να μη γίνεται ουρλιαχτό
κι οφθαλμαπάτη

Πηγές:

Advertisements